میانجی ها – قسمت یازدهم

آینده نگاری

انواع میانجی‌ ها: آینده‌ نگاران و پیش‌بینی‌ کنندگان

در این پست میانجی آینده‌ نگار و پیش بینی کننده تعریف شده و خدمات قابل ارائه، موانع موجود بر سر راه اثربخشی آن ها و همچنین شرایط مورد نیاز برای اثربخشی و مهارت‌ های مورد نیازشان به تفکیک ارائه شده است.

آینده‌ نگاران افرادی هستند که با رصد و جستجو در رابطه با مطالب متنوع، تصویری روشن از آینده ارائه می‌ نمایند. آینده‌ نگاران، فضای مشترک میان سه حوزه ی ‌برنامه‌ ریزی راهبردی، مطالعات آینده و توسعه خط‌ مشی را پوشش می‌ دهند. آن ها، برنامه‌ ریزی راهبردی نمی‌ کنند، خط مشی تعریف نمی‌ نمایند و جایگزین فرایندهای موجود برنامه‌ ریزی و تصمیم‌گیری نمی‌ شوند؛ بلکه با آینده‌ نگاری آنها را کامل نموده و اثربخشی‌ شان را افزایش می‌ دهند. همچنین آینده‌ نگاران با ایجاد فرایندی نظام‌ مند و مشارکتی به جمع‌ آوری و تحلیل هوشمندانه اطلاعات مربوط به آینده می‌ پردازند و در نتیجه‌ی آن، درک کامل‌ تری از نیرو‌های شکل‌ دهنده ی آینده، ایجاد شده و از آن نیرو‌های شکل‌ دهنده در تدوین و تنظیم چشم‌ انداز، سیاست، برنامه‌ ریزی و تصمیم‌ گیری استفاده می‌ نمایند.

گفتنی است که آینده‌ نگاران رویکرد خود را به‌ گونه‌ ای طراحی می‌ نمایند که با نتایج مطلوب پروژه همخوانی داشته باشد و رویکرد خود را به‌گونه‌ ای طراحی می‌ کنند که نتایج پروژه، برای ذینفعان کاربردی باشد.

آینده‌ نگاران

خدمات قابل ارائه

  • جمع‌ آوری و تحلیل هوشمندانه اطلاعات مربوط به آینده؛
  • ایجاد شناخت نسبت به روندهای آینده فناوری؛
  • ایجاد شناخت نسبت به فناوری‌ های جایگزین و رقیب؛
  • ارائه اطلاعات مورد نیاز برای تدوین برنامه‌ های راهبردی، چشم‌ اندازها، سیاست‌ های کلان و …؛
  • تدوین چشم‌ اندازهای راهبردی بر اساس حس تعهد مشترک؛
  • پیش‌بینی و روشن نمودن وضعیت توسعه‌ های بلندمدت آینده؛
  • ایجاد شناسایی نقاط پارادایمیک و نقاط صفر فناوری؛
  • ایجاد شبکه‌ های اجتماعی جدید و ترمیم ارتباطات خدشه‌ دار شده؛
  • ایجاد جلب مشارکت عمومی؛
  • برجسته‌ سازی چالش‌ ها و آشکارسازی فرصت‌ ها.

موانع موجود بر سر راه اثربخشی

عدم آگاهی از منابع خطا در فرایند پیش‌ بینی (کمبود اطلاعات در دسترس هنگام پیش‌ بینی، فرضیات نامناسب، انتخاب روش نامناسب پیش‌ بینی و تفسیر نامناسب (قضاوت ضعیف) در فرایند پیش‌ بینی).

شرایط مورد نیاز برای اثربخشی عملکرد

  • تبیین دقیق سؤال‌ های مورد بررسی (به این ترتیب می‌ توان اطمینان یافت که نتایج پروژه کاربردی خواهد شد و احتمال انحراف پروژه از مسیر اصلی آن، کاهش می‌ یابد)؛
  • حفظ استقلال (از ابتدا باید استقلال خود را به اثبات رسانده و این حق را برای خود قائل شوید که توصیه‌ های برخواسته از امیال و آرزوهای فردی را رد کنید)؛
  • دوری از جاه‌ طلبی بیش از حد (انسان‌ ها در کاوش آینده با محدودیت مواجهند. هنگامی که آینده‌ نگاران تلاش می‌ کنند حمایت دیگران را جلب کنند و آنها را برای اندیشیدن به فردا برانگیزند، این مخاطره وجود دارد که بیش از حد تلاش کنند و انتظارات و توقعات نابه‌ جایی ایجاد شود)؛
  • توافق در مورد سیاست‌ ها و راهبرد‌ها با ذینفعان (آگاهی از اینکه پروژهه ی شما بر چه موضوع یا حوزه‌ ای تأثیر خواهد گذاشت، کمک می‌ کند که پروژه به سؤال‌ های درستی پاسخ دهد؛ و در پایان، اطلاعات کاربردی و درستی در اختیار سیاست‌ گذاران و تصمیم‌ گیرندگان قرار گیرد)؛
  • توانایی خاتمه دادن به پروژه‌ در صورت لزوم (در مرحله‌ ی مرزبندی، باید همگام با جمع‌ آوری شواهد و مستندات، پروژه را شکل بدهید. با این حال، اگر شواهد حاکی از تکراری ‌بودن موضوع است؛ نمی‌ توان چیزی بر درک موجود جامعه در این حوزه افزود و یا اگر ذینفعان با پیشنهاد شما موافق نبودند، به کارتان پایان دهید).

مهارت‌های مورد نیاز

  • آشنایی و تسلط بر ابزارها و روش‌‌ هایی همچون پویش و پایش، دلفی، تحلیل روند، سناریوها، چشم‌ اندازسازی، نقشه‌ راه، پیش‌ بینی، مدل‌ سازی، شبیه‌ سازی.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *