مدل ها و عوامل موفقیت نوآوری – قسمت بیستم و دوم

مدل های نوآوری (قسمت شانزدهم)

مدل‌ های نوآوری به دو دسته‌ ی مدل‌ های ایستا و پویا تقسیم می شود. در ادامه انواع مدل‌ های پویا تشریح می‌ گردد.

مدل‌ های پویا ـ مدل‌های رایج ـ نسل‏ های پنج‏گانه

همان‏طور که اشاره شد، هر یک از مدل‏های نوآوری تلاش دارد تا نحوه تحقق نوآوری را به نحوی تبیین نموده و توضیح دهد. اما خود این مدل‏ های مختلف نیز در طول زمان ثابت نبوده و به تدریج تحت تاثیر شرایط اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و دانشی و به ‏منظور ارایه توضیح بهتر برای پدیده نوآوری، تغییر و تکامل یافته‌ اند. راثول در یک نگاه تاریخی به مدل‌ های نوآوری، سیر تکاملی الگوهای رایج را تحلیل و جمع‌ بندی نموده‌ و آن‌ ها را در قالب پنج نسل معرفی می ‏کند (Dodgson & Hinze, 2001). این پنج نسل مدل عبارتند از: مدل فشار فناوری، مدل کشش بازار، مدل دوگانه (کششی-فشاری)، مدل یکپارچه و مدل شبکه ای. در ادامه، به معرفی این پنج نسل از مدل‏ های نوآوری خواهیم پرداخت.

۱- مدل فشار فناوری

بسیاری از پیشرفت ها و نوآوری ها بر اثر فشار علم و فناوری و اکثر خط شکنی های فناورانه بر مبنای اکتشافاتی که قبلاً اتفاق افتاده، صورت گرفته اند. علم، مبانی لازم برای توسعه فناوری را فراهم آورده و توسعه فناوری نیز موجب خلق بازارهای جدید شده است (Khalil, 2000) ویژگی های این مدل عبارتند از: فشار فناوری به عنوان یک فرایند ترتیبی خطی ساده، و نگاه به بازار به عنوان ظرفی برای نتایج تحقیق و توسعه. در این مدل تأکید روی تحقیق و توسعه است.

۲- مدل کشش بازار

گاهی توسعه فناوری در اثر کشش بازار صورت می گیرد. یعنی فناوری یا محصول جدید برای پاسخ دادن به نیاز یا تقاضای بازار، توسعه می‌ یابد (Khalil, 2000) . این مدل دارای ویژگی های زیر است: فرایند ترتیبی خطی ساده، نگاه به بازار به عنوان منبع ایده‌ ها برای هدایت تحقیق و توسعه، و قایل شدن نقش فعال برای تحقیق و توسعه. تأکید این مدل بیشتر روی بازاریابی است.

۳- مدل دوگانه

ترکیبی از هر دو مدل قبلی در آن وجود دارد به عبارت دیگر ترکیب های فشاری ـ کششی، یا کششی ـ فشاری وجود دارد. ویژگی های آن عبارتست از: فرایند متوالی اما دارای حلقه بازخورد، توازن بیشتر بین تحقیق و توسعه و بازار. در این مدل تأکید روی یکپارچگی تحقیق و توسعه با بازار می باشد.

۴- مدل یکپارچه

در مدل یکپارچه ارتباط و تعامل با مشتریان و تأمین کنندگان بیشتر مطرح می شود و یکپارچگی تحقیق و توسعه و تولید به­ منظور افزایش توان طراحی و بالابردن همکاری مورد توجه قرار می گیرد. در این مدل، تأکید روی یکپارچگی بین تولید و تحقیق و توسعه است و همکاری‌ های افقی و سرمایه‌ گذاری مشترک مورد توجه قرار می گیرد.

۵- مدل یکپارچه شبکه‌ ای

مدلی است که در آن توسعه موازی و کاملاً یکپارچه روی می دهد. استفاده از سیستمهای خبره، مدل­سازی و شبیه سازی در تحقیق و توسعه و ارتباطات نزدیک با مشتریان مورد توجه است. یکپارچگی راهبردی با تأمین کنندگان اولیه شامل توسعه یافتگی محصولات جدید و سیستم های به هم پیوسته بیشتر است و ارتباطات افقی نظیر سرمایه گذاری مشترک، تحقیقات گروهی، همکاری در تنظیم بازار و غیره اتفاق می افتد. تأکید این مدل روی انعطاف پذیری شرکت و سرعت توسعه است. به عبارت دیگر راهبرد مبتنی بر زمان، در حالی که تمرکز بر مشتری در مرکز راهبرد قرار دارد، مورد توجه قرار می‌ گیرد. به علاوه تمرکز روی کیفیت و سایر عوامل غیرهزینه ای نیز صورت می پذیرد. با توجه به مدل پنجم که کامل ترین و پیشرفته ترین مدل را اریه می‌ دهد، مطالعات دو محقق روی نوآوری‌ های زیست فناوری در استرالیا، مدل فرایندی و یکپارچه از نوآوری را در تشریح چگونگی تحقق نوآوری، به شکل (۱) پیشنهاد نموده است.

نسل‏ های پنج‏گانه

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *