مدیریت فناوری و مهندسی سیستم‌ ها- قسمت دوم

مهندسی سیستم

مهندسی سیستم ها

همانطور که در پست قبلی گفته شد؛ تاریخ بشر دارای ارتباط تنگاتنگی با پیشرفت فناوری است و پیشرفت فناوری در طول تاریخ برای افراد و سازمان ها دغدغه­ های مشترکی را به همراه آورده است. بطور کلی، پیچیدگی سیستم ‌های موردنیاز جوامع روز به روز در حال افزایش است و با ظهور فناوری ­های جدید، بکارگیری این قابلیت ‌ها در سیستم ­های موجود یا استفاده ازز آن ها برای خلق سیستم­ های جدید بیشتر می شود. از سوی دیگر، میل به سیستم­ های پیچیده تر و بهتر، الزامات توسعه محصولات را نیز بطور پیوسته دچار تغییر کرده است و به همین دلیل، امروزه شناسایی نیاز “حقیقی” و استخراج الزامات “واقعی” به نوبه ی خود یکی از چالش ‌های سخت حوزه ی فناوری به شمار می ­رود.

فناوری و مهندسی سیستم ها

برای توسعه یک سامانه از فناوری های متعدد استفاده می شود. هر فناوری ابتدا در قالب پیکره ای از دانش شکل گرفته و در مسیر پیشرفت و بلوغ خود به صورت مجموعه ای از داده های مدون شده با قالب مشخص در می آید. فناوری جهت امکان استفاده بایستی از طریق کانال های مشخصی از قبیل تجهیزات، افراد و غیره امکان انتقال داشته باشد. فناوری ها بر نحوه عملکرد و ویژگی های سامانه تاثیر گذار خواهد بود و در صورت استفاده از فناوری های نابالغ عملکرد سامانه دچار اختلال خواهد شد.

کاربرد فناوری‌های جدید در سامانه‌ها در مرحله توسعه سامانه به شکل قابل توجهی با سه چالش عمده روبرو می‌باشد: عملکرد، زمان‌بندی و بودجه‌بندی. برنامه‌های تحقیق و توسعه فناوری عموماً در هر سه چالش یاد شده آسیب پذیر هستند. به طوری که اگر استقرار تحقیق و توسعه ضعیف صورت گیرد، توسعه سامانه جدید(با استفاده از فناوری‌های پیشرفته و جدید) دچار افزایش هزینه، تأخیر در زمان‌بندی و کاهش دست‌یابی به اهداف عملکردی می‌گردد. در موارد بسیار زیادی، در سازمان های مختلف شاهد این موضوع می باشیم که یک محصول در مراحل پایانی طراحی و توسعه بوده اما فناوری های در نظر گرفته شده برای آن ،در سطوح پایین به سر می برند که این امر باعث افزایش زمان، هزینه و ریسک تحقق پروژه محصولی می گردد. به طور خاص محققان وزارت دفاع آمریکا و نمایندگان اداره حسابرسی دولتی آمریکا در سال ۲۰۰۵  با بررسی ۵۴ پروژه محصولی (در حال توسعه) به این نتیجه رسیدند که به دلیل اشکال عمده در عدم هماهنگی ۲ فرآیند مدیریت فناوری و مهندسی سیستم ها (در مورد این پروژه های محصولی)، تنها ۲۰ پروژه از میان ۵۴ پروژه محصولی مورد مطالعه با  هزینه، زمان و کیفیت از قبل پیش بینی شده، توسعه یافته اند و ۳۴ پروژه از میان ۵۴ پروژه محصولی مورد مطالعه، به طور میانگین، با افزایش ۴۳ درصدی در هزینه و انحراف ۲۱ ماهه در زمان مواجه بوده اند.

یکی از چالش های اصلی مدیران پروژه و دفاتر طراحی بلوغ فناوری‌های مختلف در زمان و به روش‌های متفاوت است. هم‌زمان کردن این فناوری‌ها به نحو احسن در پروژه‌های تحقیق و توسعه یکی از وظایف مهم مدیر پروژه است.

سطح آمادگی فناوری سنجه‌ای استاندارد برای سنجش سطح بلوغ فناوری است و به صورت گسترده توسط سازمان‌های فضایی، صنعتی و دفاعی کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

با عنایت به موارد فوق، سازمان های مختلف از جمله وزارت دفاع آمریکا به این نتیجه رسیدند که دو فرآیند مدیریت فناوری و مهندسی سیستم‌ها باید کاملا منطبق بر هم پیش روند و سهل انگاری در این زمینه عواقب اشاره شده فوق را به دنبال دارد. بر این اساس سازمان های پیشرو از جمله وزارت دفاع آمریکا اقدام به تهیه مدل هایی نموده اند که هر دو این فرایندها را در کنار یکدیگر و مکمل هم قرار دهد. شکل زیر مدلی را در این زمینه نشان می دهد که  به کمک شاخص سطح بلوغ فناوری Technology Readiness Level) TRL) اقدام به ارتباط دهی این  دو فرایند نموده است.

سطح بلوغ فناوری

همان طور که در شکل فوق نشان داده شده است، در فاز تدوین الزامات سیستم (فرایند طراحی و توسعه محصول) بعد از مشخص شدن قابلیت ها و نیازمندی های مشتریان،  الزامات ترجمان شده فنی و مرتبط با قابلیت ها و نیازمندی های مشتریان، تهیه شده و بهترین فناوری ها که پاسخگو به این الزامات باشند، انتخاب می شوند. سپس توسعه فناوری ها تا سطوح آمادگی فن آوری  تعیین شده برای استفاده در محصول، طی می شود. تا زمانی که فن آوری های محصول به حد خاصی از آمادگی نرسیده باشند آن مرحله از طراحی و توسعه محصول شروع نمی شود. به طور خاص، فاز طراحی مفهومی یک محصول شروع نمی شود تا سطح آمادگی تمامی فناوری های تشکیل دهنده آن حداقل به عدد ۳ رسیده باشد. در مورد فازهای طراحی اولیه و طراحی دقیق نیز این شرط حداقلی برای سطح آمادگی فن آوری های تشکیل دهنده محصول، به ترتیب ۴ و ۶ می باشد. حال فناوری که به سطح آمادگی ۶ رسیده باشد، طی فرآیندی (انتقال) به مرحله طراحی دقیق محصول نهایی منتقل می شود تا سطوح ۷ الی ۹ خود را همراه فازهای طراحی و توسعه طی نماید.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *