روش های ارزیابی فناوری

مدل کپ تک (CAPTECH)

ارزیابی فناوری – مدل کپ تک (CAPTECH)

رویکردهای ارزیابی فناوری در دو سطح صنعت و دولت مورد بررسی قرار می­گیرند. در سطح صنعت می­توان  فناوری ها را در دو بعد توانمندی فناوری و جذابیت فناوری مورد ارزیابی قرار داد. ماتریس زیر جایگاه مدل هایی که جهت ارزیابی توانمندی های فناوری مورد استفاده قرار می­گیرند از لحاظ حوزه کاربرد (در سطح فرابنگاهی، در سطح فناوری محصول بنگاه و در سطح فناوری فرایند بنگاه) و نوع سنجش عملکردی آنها ( ارزیابی شکاف های فناورانه، عوامل موثر بر شکاف ها و قابلیت های بنگاه جهت پر کردن شکاف های فناورانه) ارائه شده است.

مکان قرار گرفتن مدل کپ تک با توجه به اینکه این مدل در سطح ارزیابی فناوری محصول و فرایند بنگاه های کوچک و متوسط و شناسایی شکاف های فناورانه کاربرد دارد در نمودار زیر توسط تیم پژوهش مشخص گردیده،  در ادامه شرح مختصری از روش کپ تک (CAPTECH) بیان شده است.

مدل کپ تک (CAPTECH)

مدل کپ تک (CAPTECH)

متدلوژی ارزیابی فناوری کپ تک توسط سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو)  بعد از یک گردهمایی بین المللی که در سال ۱۹۹۹  در دهلی نو برگزار گردید، معرفی شده است. این نام، واژه ای اختصاری از عبارت” ارزیابی سرمایه گذاری جهت ارتقاء فناوری” و ،” ظرفیت سازی برای جذب فناوری” است. این  مدل، متدلوژی استاندارد یونیدو برای شناسایی شکاف های فناوری بنگاه های کوچک و متوسط بوده و ابزاری قوی در مدیریت فناوری به شمار می آید. کپ تک، با تسهیل شناسایی نیازمندی های فناوری و نقاط قوت و ضعف و در نهایت اولویت بندی کردن آنها مسیری جهت بهبود و افزایش توان رقابتی در اختیار شرکت های کوچک و متوسط قرار می­دهد. در روش کپ تک، ارزیابى فناورى بنگاه مورد نظر در هشت مولفه پیشنهادى یونیدو (زیرساخت های عملیاتی اصلی،فناوری محصول، فناوری فرایند، پایه های علمی و مهارتی، سیستم ها و رویه ها، پشتیبانی اطلاعاتی، سطح پشتیبانی و بهینه سازی، رویکرد مدیریتی) در مقایسه با بهترین هاى رشته فعالیت صورت مى پذیرد.همانطور که گفته شد، هدف اصلى در این ارزیابى، شناسایى شکاف­هاى فناورى بنگاه در مولفه­ ها و مراحل اصلى بنگاه خواهد بود . در مدل کپ تک تمام ارزیابى ها با محوریت فاکتورهای رقابتى اصلى شرکت انجام مى پذیرد (هر فاکتوری که معیاری را برای مشتری می­سازد تا در تصمیم گیری او برای خرید تاثیر بگذارد،” فاکتور رقابتی” نامیده می شود. نمونه های اصلی و مهم فاکتور رقابتی در ارتباط با کسب و کار بنگاه ها عبارتند از: کیفیت رقابتی، قیمت رقابتی،  تحویل رقابتی، انعطاف پذیری، تنوع، اتوماسیون، ملاحظات زیست محیطی)

در نتیجه می توان گفت، براساس فاکتورهای رقابتى بنگاه ها، مزیت و سپس شکاف رقابتى هر یک از مولفه ها و مراحل اصلى رشته فعالیت سنجش می­گردد . براساس شدت و ضعف شکاف هاى موجود در هر یک از مولفه هاى ارزیابى فناورى، راهبردهاى متفاوتى جهت حذف یا کاهش شکاف هاى فناورى توسط خبرگان ارایه می شود. این راهبرد ها در قالب برنامه هاى اولویت بندى شده و با توجه به محدودیت بودجه شرکت، به مرحله اجرا درمى­آیند.

برای مشاهده نسخه ارائه شده توسط یونیدو روی لینک زیر کلیک کنید.

متدلوژی ارزیابی فناوری کپ تک توسط سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (یونیدو)

برگرفته از:

Noorzad Moghaddam, Ehsan., & Pakniyat, Maryam. (2017). Assessment and prioritizing of technology components and related strategies based on CAPTECH method and by using TOPSIS (The Case study of POOLAD GHETEH BABOL Company). The 14th Asialics conference & the 7th International Conference on Management of Technology and Innovation. Tehran.


احسان نورزاد مقدم، دانشجوی دکتری مدیریت فناوری دانشگاه علم و صنعت

مریم پاک نیت، کارشناسی ارشد مدیریت فناوری دانشگاه اصفهان

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *