نقشه راه فناوری – قسمت پنجم

چهارچوب علمی تدوین نقشه راه

چهارچوب علمی تدوین نقشه راه

پس از انجام فعالیت های مقدماتی نظیر انتخاب مسئول تدوین نقشه راه، تعیین اعضای تیم، تشکیل تیم، تعریف قلمرو و حدود و ثغور نقشه راه و غیره؛ نوبت به آغاز فرایند تدوین می رسد. در رویکردی ایده آل نسبت به تدوین نقشه راه، مناسب است که نقشه راه از منظر کل به جزء و از آینده به زمان حال طراحی و تدوین شود.

در نگاه کل به جزء، تلاش می شود تحلیل های کلان نسبت به مسایل و تغییر و تحولات راهبردی آینده ارایه شده و تصویری از محیط کلان ترسیم شود. طبعاً این امر کمک خواهد کرد تا جایگاه، نقش و اهمیت فناوری یا سامانه مورد نظر، به خوبی روشن شده و نسبت به کاربرد و اثربخشی آن در آینده آگاهانه تر قضاوت کنیم.  از سوی دیگر، نگاه آینده  به حال، کمک می کند تا با الهام گرفتن از شرایط آینده، تصمیمات امروز خود را بازنگری کرده و اقداماتی پابرجاتر را طراحی و اجرا کنیم. با درنظر گرفتن این ملاحظات، مراحل مربوط تهیه و تدوین نقشه راه به صورت گام به گام و با پرهیز از جزئیات و استثنائات، به صورتی عملی تشریح خواهد شد.

تحلیل محیط راهبردی

در لایه ­ی تحلیل محیط راهبردی به­ عنوان نخستین مرحله از تدوین نقشه ­راه به­ دنبال شناسایی، ارزیابی و تحلیل متغیرهایی هستیم که از خارج از سازمان، بر درون سازمان، ماموریت، حوزه­ ی کاری و شیوه­ ی کاری آن تاثیر می­گذارد. هدف بررسی و ارزیابی متغیرهای اصلی است که سازمان باید دربرابر آن ها واکنش عملی نشان بدهد. محیط راهبردی به محیط خارج از سازمان اشاره دارد که عناصر و متغیرهای موجود در آن، بر نحوه­ ی کنش و شیوه­ ی بازیگری و شرایط راهبرد پردازی سازمان موثر است.

محیط راهبردی به دوبخش محیط نزدیک و محیط دور تقسیم می­شود. محیط نزدیک مربوط به حوزه­ ی کسب­ و کار سازمان می­باشد و محیطی است که علاوه­ بر این­که سازمان از آن تاثیر مستقیم می­پذیرد، می­تواند بر آن نیز تاثیر گذار باشد. محیط دور محیط عام­تر و فراگیرتری است که سازمان عموماً به­ طور غیرمستقیم از آن تاثیر می­پذیرد و توانیایی تاثیرگذاری کمی بر آن دارد. از جمله مهم­ترین و ملموس­ترین متغیرهای محیطی سازمان روندها هستند که می­توانند با تغییرات خود بر سازمان­ ها تاثیرات شگرفی بگذارند. به­ همین دلیل در این نوشته ها، تحلیل محیط راهبردی بر شناسایی و ارزیابی روندها متمرکز است. برای تحلیل محیط نزدیک نیز از مدل پنج نیروی رقابتی پورتر و برای تحلیل محیط دور از مدل STEEPM)  Social, Technological, Economical, Environmental, Political, Military) استفاده می­شود. بنابراین الگوی تحلیل محیط راهبردی برای ترسیم نقشه­ راه در این سند به­ صورت شکل زیر است.

چهارچوب علمی تدوین نقشه راه

گام ­های انجام تحلیل محیط راهبردی

گام ­های انجام تحلیل محیط راهبردی برای ترسیم نقشه­ راه در شکل زیر ارایه شده است.

چهارچوب علمی تدوین نقشه راه

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *