سطح آمادگی فناوری – قسمت پانزدهم

کاربرد فناوری

کاربرد سطوح آمادگی فناوری قسمت دوم

در پست قبلی یکی از کاربردهای سطوح آمادگی فناوری بیان شد. در ادامه تعدادی دیگر از کاربردهای سطوح آمادگی فناوری بیان می‌ شود.

  • تعیین گلوگاه‌ های فناوری

وقتی سطح آمادگی و بلوغ یک فناوری مشخص می‌ شود، بسته به اینکه فناوری مذکور در چه سطحی قرار می‌ گیرد، می‌ توان حدس زد که از نظر فنی تا چه اندازه برای برنامه یا طرح مشکل‌ ساز (یا گلوگاه) خواهد بود. بنابراین، در فاز طراحی مفهومی و امکان‌ سنجی می‌ توان از این ابزار برای تعیین گلوگاه‌ های فناورانه‌ ی احتمالی استفاده کرد.

البته، باید توجه داشت که پایین بودن سطح یک فناوری در داخل کشور برای گلوگاه بودن آن کافی نیست، بلکه لازم است شرایط دیگری نظیر قابلیت تهیه آن از کشورهای دیگر نیز بررسی گردد. به همین دلیل، برای کشورهایی که به نوعی پیرو کشورهای پیشرفت و صاحب فناوری هستند، بهتر است معیار دیگری نیز تعریف گردد که امکان مذکور را نیز در بر گیرد. ما این معیار را ” دسترس‌ پذیری فناوری” می‌ نامیم، که در یادداشت‌ های آینده به طور مختصر به آن اشاره خواهد شد.

  • تعیین راهبرد اکتساب فناوری

همان‌ طور که تاکنون بیان شد، با تعیین سطح آمادگی و بلوغ فناوری، می‌ توان میزان تسلط فنی، در دسترس بودن فناوری، میزان گلوگاه بودن آن، و مدت زمان تخمینی لازم برای توسعه فناوری از راه تحقیقات درون‌ زا به‌ طور اولیه مشخص کرد. با این اطلاعات و دیگر شرایط حاکم بر برنامه یا طرح نظیر انتظارات کارفرما، تحولات جهانی، تحولات فناوری و…  می‌ توان راهبرد اکتساب فناوری مذکور (تحقیقات، خرید، انتقال فناوری و … ) را طرح‌ ریزی نمود. این سطوح نشان می‌ دهند که هرچه سطح یک فناوری به خصوص جدید و نو در داخل کشور پایین‌ تر باشد، راه طولانی‌ تری را از طریق تحقیقات درون‌ زا باید پیمود.

کاربرد فناوری

  • فازبندی و نظارت بر برنامه‌ ها‌ و پروژه‌ ها

از آن‌ جا که سطوح آمادگی فناوری، فرایند از ظهور ایده‌ ی فناوری تا بکارگیری آن در یک سامانه‌ را تحت پوشش قرار می‌ دهد، امکان استفاده از آن‌ ها در فازبندی پروژه‌ ها و مراحل نظارتی وجود خواهد داشت. به عبارت دیگر، می‌ توان این سطوح را تا حد تولید یک نمونه‌ ی عملیاتی، بر چرخه‌ ی تحقیق و توسعه‌ منطبق ساخت. بر همین اساس، می‌ توان خروجی‌ های یک پروژه را در فازهای مختلف تعیین نموده و با توجه به ویژگی‌ هایی که هر سطح دارد، بر آن نظارت کرد. معمولا طرح‌ هایی که در بخش‌ های صنعتی تعریف می‌ شوند، از نظر سطح فناوری در داخل کشور در سطح ۳ و یا ۴ آمادگی قرار دارند. به عبارت دیگر، مسائل مربوط به کشف اصول علمی، اثبات آن‌ ها، کاربردی بودن و نوع کاربرد فناوری‌ ها توسط دیگران مشخص شده است.

  • تعیین نقطه پایانی یک پروژه تحقیقاتی

وقتی یک طرح تحقیقاتی تعریف می‌ شود، می‌ توان نقطه‌‌ ی پایانی پروژه را بر حسب سطوح آمادگی فناوری نیز تعریف کرد. مثلا، در صورتی که قرار باشد فقط فاز طراحی مفهومی پروژه انجام شود، پایان طرح حداکثر تا سطح ۳ یا ۴ خواهد بود. در صورتی‌ که لازم باشد نمونه‌ ی مهندسی ارائه شود، طرح می‌ بایست ویژگی‌ های سطح ۶ و احتمالا سطح ۷ را برآورده سازد. ممکن است از طرح انتظار یک نمونه‌ ی عملیاتی برود، در آن صورت طرح باید شرایط سطح ۸ و ۹ را احراز نماید.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *