شهرسازی ریل پایه

شهرسازی ریل پایه

شهرسازی ریل پایه و قطارهای حومه ای

این روزها هوای کلان شهرها به ویژه شهر تهران به دلیل پدیده وارونگی هوا و ترافیک بالای خودروها از لحاظ آلودگی در بدترین شرایط ممکن به ‌سر می‌ برد. این موضوع در سال های اخیر با افزایش ساکنین حومه تهران و ورود و خروج آن ها با ماشین های سواری تک سرنشین هر روز تشدید می یابد و طبق آمار هر سال جان تعدادی از هم وطنان عزیز کشور را می گیرد.

بر اساس مستندات جهانی آلودگی هوا چهارمین عامل مرگ و میر در جهان است به این ترتیب که از هر ۱۰ مرگ در جهان یک نفر بر اثر آلودگی هوا جان می بازند و در همین راستا ۵.۵ میلیون نفر از جانباختگان دنیا بر اثر صدمات ناشی از آلودگی هوا جان خود را از دست می‌ دهند. برآوردهای اقتصادی بر آن است که معضل یاد شده از نظر اقتصادی ۵ تریلیون دلار به اقتصاد جهان صدمه می زند. آمار مرگ و میر در تهران بر اساس آمارهای غیر رسمی و تایید نشده حاکی از رقمی بالای ۴ هزار نفر در سال بر اثر آلودگی هوا عنوان می شود. در نمای کلی در سراسر کشور هزینه سرسام آور معادله ۸۰ هزار میلیارد تومان در سال برآورد می ‌شود.

توسعه قطارهای حومه ای و طراحی شهر سازی ریل پایه

بی تردید حل معضل آلودگی کلان شهرها و ساماندهی حمل و نقل و ترافیک آنها پیش از آن که مستلزم ابداع و اختراعی از سوی سیاست ‌گذاران و تصمیم‌ گیران عرصه مدیریت شهری باشد مستلزم بررسی عمیق راه‌ حل‌ های اتخاذ شده در کشورهای توسعه یافته یا در حال توسعه که توانسته اند بر این معضل فائق آیند و اقتباس از اصول و بومی سازی و تدوین روشها مبتنی بر شرایط کشور خواهد بود بیش از آنکه راه ‌حل‌ های منفعلانه در برخورد با آن موثر است برخورد فعال با این مسئله اثربخش خواهد بود.

شهرسازی ریل پایه

یکی از این رویکرد های موثر مبتنی بر مشاهدات در کشورهای توسعه یافته و صاحب تجربه موفق در این حوزه بیانگر آن است که راه حل فعالانه حل و فصل ترافیک در کلان شهرها امروزه در دکترین توسعه و برنامه ریزی شهرها وارد میشود. به عبارت دیگر امروزه با توسعه حمل و نقل محور شهرها تولید سفرهای نامطلوب در کلانشهرها را کاهش داده تا از صرف انرژی و منابع کشور در آینده برای حل معضل ترافیک جلوگیری شود. به عبارت دیگر فرآیند برنامه ریزی و توسعه شهری اولا شهرها بر پایه سیستم های ریلی توسعه می‌یابند و ایستگاه های خطوط ریلی (مترو، راه آهن بین شهری و حومه ای) در قلب و مراکز کلان شهرها و شهرهای اقماری جانمایی شده و مجوز کاربری های مسکونی بلندمرتبه یا مناطق متراکم اداری و تجاری در اطراف این ایستگاه ها صادر می شود. با این تدبیر نیاز سفرهای روزانه بخش اعظم جمعیت کلان شهرها در شعاع ۱ تا ۲ کیلومتری ایستگاه های راه آهن و مترو برآورده می شود و مردم بخش عمده سفرهای شهری و بین شهری خود را ابتدا پیاده یا با دوچرخه تا ایستگاه سیستم‌ های ریلی انجام داده و ادامه سفر خود را با ریل انجام می دهند.

توسعه شهرها بر مبنای حمل و نقل ریلی یا آنچه از آن به عنوان شهرسازی ریل پایه یاد می‌شود از محورهای اصلی برنامه ریزی های کلان دولت یازدهم در زمینه بهبود وضعیت حمل و نقل عمومی است.
غفلت و اهمیت ندادن به توسعه حمل و نقل ریلی و به ویژه عدم توجه به زیر ساخت های قطارهای حومه ای باعث شده است تهران در مقایسه با سایر کلان شهرهای جهان از ظرفیت ناچیزی برای تسهیل دسترسی حومه نشینان به پایتخت برخوردار باشد. قطار حومه ای مهمترین راهکار تهران برای کاهش بار ترافیک و افزایش تقاضا و مهاجرت به نواحی و جلوگیری از مهاجرت بی رویه به نقطه مرکزی است. ضمن اینکه احداث این قطارها و تسهیل رفت و آمد کارگران به حومه شهر می تواند نقش موثری در انتقال صنایع به خارج از کلان‌ شهر و رونق اقتصادی شهرک های حاشیه ای و افزایش اشتغال در مناطق محروم داشته باشد.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *